به دنبال آن مراكش ، بربر ، سودان ، و سرزمين زنگيان به ترتيب مىآيد و به اندلس خاتمه مىيابد . قدرشناسى دانشوران اروپايى از دمشقى تا اندازه‌اى محتاطانه است و معمولا او را از نظر علمى پايينتر از كيهان نگاران ديگر مىشمارند . مثلا دويك او را ، هم از لحاظ معرفت و هم از جهت سليقه انتقاد ، بمراتب كمتر از قزوينى مىداند . 26 دمشقى به خلاف ابو الفدا جغرافياى رياضى را نديده مىگيرد ، ولى كتاب وى كه هم جغرافياست و هم كيهان نگارى از لحاظ تنظيم مطالب از كتاب ابو الفدا بهتر است ، اما با روح عصر خود كمتر سازگار است . 27 اين كتاب از لحاظ تاريخ طبيعى بسيار مهم است 28 زيرا دربارهء گياهان و حيوانات و معادن مطالب فراوان دارد . علاقه به مسائل روحى ، اما نه به صورت ساده و ابتدايى ، بر كتاب غالب است . از تحليل كتاب ديگر او كه چون ابن تيميه ، هموطن و معاصر معروف خود ، آن را بر رد نصرانيان قبرس نوشته معلوم مىشود كه دمشقى به مكتب متصوّفان قديم ، كه با هرگونه انديشهء فلسفى مخالفند ، وابسته نيست بلكه با روش ابن عربى هماهنگ است كه تشكيك را تا حدود معينى روا مىشمارد . 29 از جملهء چيزهايى كه ارزش كيهان نگارى دمشقى را نسبت به مؤلّفات همانند بالا مىبرد اين است كه بسيارى اطّلاعات در آن هست كه مؤلّفان ديگر به دست نداده‌اند و از مكانهاى جغرافيايى خاصّى سخن دارد كه منابع ديگر دربارهء آن خاموش مانده‌اند . مطالب وى دربارهء شام و فلسطين كه همهء زندگى خويش را در آنجا گذرانيده اهمّيّت درجهء اوّل دارد و كتاب وى منبع اساسى تاريخ و جغرافياى اين منطقه به شمار است . در واقع توصيف وى از بلاد مذكور كاملترين چيزى است كه در اين زمينه شناخته‌ايم . 30 و به گفتهء فران بقيهء قسمتهاى كتاب كه از سرزمينهاى مشرق بلاد عربى بخصوص مناطق اقيانوس هند سخن دارد به قياس آن ارزش چندان ندارد . 31 دربارهء مسائل مربوط به خود هند دانشوران خطاهاى مكرّر از دمشقى گرفته‌اند . 32 در مقدّمهء بعضى از نسخه‌هاى خطى از يك نقشهء پيوست كتاب سخن هست كه تاكنون در هيچ يك از نسخه‌ها به دست نيامده است . 33 اگر در نظر بگيريم كه همهء كتابهاى كيهان نگارى ، همچون تأليف قزوينى و حرّانى و ابن الوردى ، يك نقشهء مدور جهان همراه دارد احتمال وجود آن در كتاب دمشقى قويتر مىشود . بعضى از نسخه‌هاى خطى تعدادى نقشه دارد و كونراد ميلر سه تا را تحليل كرده : يكى تقسيم زمين را به هفت اقليم نشان مىدهد ، ديگرى از اقوام زمين سخن دارد ، و سوّمى نقشهء مديترانه است . 34 دمشقى از منابع خود كه همگى با نامهاى معروف است - چون ابن حوقل ، مسعودى ، بكرى ، و ادريسى - كمتر ياد مىكند . 35 احمد طينى ، معاصر وى ، در آن ميانه جاى مشخص دارد